Behandelingsmogelijkheden bij tumoren

Nadat door middel van onderzoeken is bepaald om welk type kanker het gaat en hoe uitgebreid de kanker is (uitzaaiingen of niet) zal beslist dienen te worden of een behandeling mogelijk en zinvol is. Indien over wordt gegaan tot behandeling zijn er de volgende mogelijkheden:

Chemotherapie
Een van de behandelingsmogelijkheden is chemotherapie. Bij chemotherapie zien velen het beeld voor zich van mensen met kanker die ook met deze middelen worden behandeld en ernstige bijwerkingen vertonen zoals braken, diarree en haaruitval. Het is echter gebleken dat het merendeel van deze vervelende symptomen bij dieren niet optreden. Met name kaalheid wordt maar zelden gezien en dan vooral bij draadharige rassen. Bij katten vallen de snorharen uit.

Ook de andere mogelijke bijwerkingen worden zo veel mogelijk voorkomen door het geven van lagere doseringen van de cytostatica dan bij de mens gebruikelijk. De reden hiervoor is de genoemde waarborg voor de kwaliteit van het leven van het dier. De ernstige neveneffecten, die bij de mens op kunnen treden bij het gebruik van hoge doseringen van de medicijnen en op de intensive care moeten worden behandeld, zijn diergeneeskundig niet acceptabel.

De behandeling bestaat, afhankelijk van het gekozen protocol, uit medicijnen die per tablet en/of per infuus worden toegediend. De celdelingremmende middelen hebben verschillende aangrijpingspunten binnen de delende tumorcellen. Om een zo goed mogelijk effect te verkrijgen wordt vaak gebruik gemaakt van een combinatie van medicijnen. Niet ieder type kanker is even gevoelig voor chemotherapie. Maligne lymfoom (lymfeklierkanker) is een kankersoort die in een groot aantal gevallen goed zal reageren. Hoe goed is o.a. afhankelijk van het gekozen chemotherapieprotocol. Dit wil zeggen: met welke middelen het dier wordt behandeld.

De kosten van chemotherapie kunnen oplopen tot meerdere honderden euro’s per jaar. We zullen aan het begin van de behandeling altijd een zo goed mogelijke kostenschatting doen, waarna de eigenaar van het dier die bepaalt of deze uitgave tot de mogelijkheden behoort. De financiele gevolgen worden van te voren goed doorgesproken en indien nodig worden alternatieven t.o.v. het optimale behandelingsprotocol besproken, die minder kostbaar zijn. Bij een aantal vormen van kanker zal chemotherapie voorspelbaar geen effect hebben en dient hier dus niet mee te worden begonnen. Het is dus zeker geen wondermiddel dat altijd succes heeft.
In onze praktijk vindt bij honden de infuusbehandeling altijd zonder roesje plaats, door middel van het geven van beloningen (koekjes) zorgen we ervoor dat de periode die de hond aan het infuus moet zitten, voor de hond ook aangenaam is. We zien ook vaak dat dieren die wat langer worden behandeld niet aangeven angstig te zijn, maar zij gaan direct zitten met hun hoofd richting koekjespot.
Katten krijgen soms wel een licht roesje voor een infuusbehandeling, zodra het infuus gegeven is worden zij weer wakker gemaakt. De eigenaar blijft tijdens de behandeling, die altijd poliklinisch is, bij het dier. De infuuszak met daarin het chemotherapeuticum wordt in een aparte ruimte klaar gemaakt. Daarna wordt deze infuuszak gekoppeld aan het infuus dat inmiddels bij de hond of kat is aangesloten. Hierdoor vindt het chemotherapeuticum zich in een gesloten systeem en is het niet mogelijk dat het vrijkomt. Daarom kan de eigenaar dus tijdens het infuus bij zijn of haar dier blijven, zonder dat daar risico’s aan verbonden zijn.

Bijwerkingen
Zoals hierboven beschreven zorgen we door het aanpassen van doseringen en het geven van ondersteunende medicijnen mogelijke bijwerkingen te voorkomen. Als er toch bijwerkingen optreden is het belangrijk dat er een goed protocol bestaat hoe te handelen. De klachten zijn het gevolg van het effect van de medicijnen op alle snel delende weefsels in het lichaam. Met name de cellen van het darmslijmvlies en van het beenmerg worden beschadigd. Het gevolg kan zijn dat het dier gaat braken of diarree krijgt. Door onderdrukking van de werking van het beenmerg kan er een ernstige bloedarmoede ontstaan.

Ook de functie van het afweersysteem kan verminderen, waardoor de hond of kat gevoelig wordt voor infecties. Bij niet tijdig ingrijpen kan dit tot de dood van het dier lijden.Dit is de reden dat alle patienten die in onze praktijk met chemotherapeutica behandeld worden een speciaal telefoonnummer meekrijgen, waarop altijd een dierenarts bereikbaar is, die bekend is met chemotherapeutica en hun mogelijke bijwerkingen. Hierdoor kan de eigenaar ons altijd 24 uur per dag om raad vragen. Daarnaast wordt ook de eigen dierenarts van de patient op de hoogte gehouden van de behandeling, welke middelen er worden gegeven en het te volgen protocol in geval van bijwerkingen.Om dit soort problemen zoveel mogelijk te voorkomen dient voor medicijntoediening een beperkt bloedonderzoek plaats te vinden.
Indien er aanleiding toe bestaat, zal de behandeling worden uitgesteld. Ditzelfde geldt als de algemene toestand van de hond of de kat zodanig slecht is, dat te verwachten valt dat door de behandeling bijwerkingen zullen ontstaan.Het gevolg van het lager doseren van de middelen is wel dat genezing tot de uitzonderingen behoort. Met behulp van chemotherapie kan het dier echter gedurende soms een periode van jaren een prima leven leiden.

Tumoren die op dit moment succesvol kunnen worden behandeld met chemotherapie zijn o.a.:

• maligne lymfoom (lymfeklierkanker) bij hond en kat, met in een aantal gevallen zelfs genezing;
• botkanker bij de hond in combinatie met pootamputatie of vervanging van het aangetaste bot door een donor- of kunstbot;
• Blaashalstumoren;
• mastocytoom, in combinatie met chirurgie of bestraling;
• multiple myeloom;
• Hemangiosarcoom (kwaadaardige bloedvattumor), in combinatie met chirurgie;
• hersentumoren, soms in combinatie met chirurgie of bestraling;
• kwaadaardige melkkliertumoren in combinatie met chirurgie;
• bepaalde vormen van leukemie;

Hiernaast kan chemotherapie ook worden gebruikt om voorafgaand aan chirurgie grote tumoren te verkleinen, gezwellen gevoeliger te maken voor bestraling of om pijn weg te nemen als er geen behandeling meer mogelijk is.

Een ander aspect van chemotherapie is het risico voor de eigenaar, de behandelend dierenarts en de assistenten. Gezien het bijzondere karakter van de middelen is er een groot gevaar, dat bij herhaald contact kanker ontstaat. Om dit contact te voorkomen dienen er uitgebreide veiligheidsmaatregelen te worden getroffen. De eigenaar krijgt in onze praktijk uitgebreide instructies mee hoe om te gaan met thuis in te geven medicijnen, eventueel braaksel, urine en ontlasting van de patiënt.In de praktijk kan contact worden voorkomen door het dragen van een jas, handschoenen, bril en het vullen van de spuiten in een afzuigkast. Gebruikt materiaal dient uiteraard zodanig voor vernietiging te worden aangeboden, dat er geen kans is op milieuvervuiling.

Bestraling
Een andere mogelijke behandelmethode is het bestralen van de tumor. Sinds het voorjaar van 2010 bestaat ook in Nederland de mogelijkheid tot bestralen, nadat eerst de universiteitskliniek in Utrecht haar bestralingscentrum heeft geopend, kan ook het Bestralingscentrum voor Dieren deze behandelingsvorm aanbieden.

 Of bestraling een mogelijkheid is voor uw dier hangt dus sterk af van de tumor die uw dier heeft en het stadium waarin de ziekte zich bevindt. Voor meer informatie over de mogelijkheden van radiotherapie kunt u een vraag stellen via onze contact pagina